Potęga czerwonego koloru

Jeżeli wierzyć badaniom, kolor czerwony w pewnych sytuacjach może ograniczyć zdolność racjonalnego myślenia i podejmowania decyzji.

Działanie koloru czerwonego na mózg

Andrew J. Elliot z Uniwersytetu Rochester i Markus A. Maier z Uniwersytetu Monachijskiego zabrali się za udowadnianie potęgi czerwieni. Według nich kolor czerwony potrafi przeładować ośrodek wykonawczy w mózgu, co utrudnia racjonalne myślenie.

Jak to ze wszystkim bywa, badania były przeprowadzane na jakiejś grupie ludzi. Mieli oni do rozwiązania wiele testów w rodzaju zagadek anagramowych oraz na iloraz inteligencji. Jedna z grup swoje testy dostała zapakowane w czerwone teczki, pozostali w szare i zielone. Podczas badania wykorzystano urządzenie zwane encefalografem, nie kierowano się tylko wywiadem. Grupa, która otrzymała testy w czerwonej teczce, miała podczas badania większą aktywność w korze przedziałowej – tutaj kryje się nasz racjonalizm. U osób, które otrzymały teczki innego koloru, takiej aktywności nie zanotowano.

Racjonalne myślenie

Badana grupa, która dostała do ręki testy w czerwonych teczkach miała problem z odróżnieniem jakie odpowiedzi są dobre, a jakie złe. Kora przedczołowa odpowiada również za dążenie do wyznaczonego celu, z rezygnowaniem  z natychmiastowej przyjemności na rzecz korzyści osiąganych w dłuższej perspektywie. Jest też odpowiedzialna za zachowanie zasad społecznych i powstrzymywanie się od swoich pragnień.

Uważa się, że korze przedczołowej zawdzięczamy świadomość i człowieczeństwo. W ciągu minionych pięciu milionów lat ewolucji nasza kora przedczołowa rozrosła się dwukrotnie bardziej niż pozostała część mózgu. W dzisiejszych czasach zmniejszenie tego obszaru oraz mniejszą liczbę połączeń nerwowych skojarzono z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej – ADHD. Mniejsza kora przedczołowa kojarzona jest też z zachowaniami przestępczymi oraz uzależnieniami.

Badacze Elliot i Marier pokazując badanym czerwone teczki, wywoływali u nich ADHD. Sprawiło to, że osłabiły się ich czynności wykonawcze, co udowodniły wyniki testów i zachowanie. Osoby z tej grupy wybierały testy oznaczone jako łatwiejsze. Ich mowa ciała oraz poprzyczepiane czujniki wykazały, że osoby z czerwonymi teczkami były bardziej oddalone od testów. Ta grupa miała gorsze wyniki od reszty. Wygląda na to, że czerwony skutecznie osłabia nasze racjonalne myślenie. Nasz mózg jednak nie zdaje sobie z tego sprawa. Grupa, która otrzymała czerwone teczki, oceniała się tak samo dobrze, jak pozostali.

Podejmowanie decyzji

Przeładowana kora przedczołowa osłabia nasze matematyczne zdolności. Może też wpłynąć na podejmowanie racjonalnych decyzji i sprawdzić, że swój wybór opieramy kierowani emocjami, nie rozumem. Zostało to udowodnione przez Baba Shiv z Uniwersytetu Stanford. Badani mieli za zadanie zapamiętanie ciągu cyfr. Pierwsza grupa osób miała zapamiętać po dwie cyfry, osoby z grupy drugiej – siedem cyfr. Następnie mieli przejść do drugiej sali, gdzie mieli owe cyfry wyrecytować.

Zapamiętanie siedmiu cyfr w krótkim czasie poskutkowało zapełnieniem się pamięci krótkotrwałej – odpowiada za nią kora przedczołowa. Badani, idąc korytarzem, prawdopodobnie cały czas powtarzali cyfry, aby ich nie zapomnieć. Do tego, kiedy przechodzili korytarzem, inny badacz dawał im do wyboru przekąskę, jako nagrodę za uczestnictwo. Do wyboru był duży kawałek tortu czekoladowego lub miska sałatki owocowej. Idąc tropem tych wszystkich badań, na pewno nikogo nie dziwi, że osoby, które musiały zapamiętać dłuższy ciąg cyfr, wybrały mniej racjonalnie i rozważnie, a bardziej emocjonalnie. Grupa, która miała do zapamiętania aż siedem cyfr, wybierała o 50% częściej tort czekoladowy niż ci, którzy do zapamiętania mili dwie cyfry.

Kolor i kontekst

Nie można zapominać, że znaczenie koloru oraz nasze reakcje na niego będą różniły się pod wypływem kontekstu. Badania Elliota i Maiera były skupione na efektywności. Uczestnicy zostali potraktowani czerwienią w sytuacji, w której musieli się liczyć ze swoimi pomyłkami. Z ewolucyjnego punktu, kolor czerwony może być kojarzony z ociekający testosteronem przeciwnikiem, który jest czerwony na twarzy – zagrożenie. Możliwe, że dlatego znak „stop”, tabliczki ostrzegawcze oraz wozy strażackie są głównie czerwone.

W innym kontekście czerwony może mieć inny wpływ. Patrząc na romantyczną strefę, kolor czerwony na twarzy kojarzy nam się pozytywnie np. zainteresowaniem czy podnieceniem. Przez żołądek do serca – fastfoody często wykorzystują kolor czerwony. Zauważcie, że takie marki jak Pizza Hut, McDonald’s i KFC wykorzystują w swojej identyfikacji wizualnej głównie kolor czerwony. W przypadku jedzenia ten kolor może kojarzyć się z ogniskiem lub krwią upolowanej zwierzyny.

Banki rzadko kiedy wykorzystują kolor czerwony jako główny, ewentualnie tylko do zaakcentowania czegoś. Instytucje związane z pieniędzmi stawiają na kolor niebieski – uspokaja – i zielony – kojarzy się z pieniędzmi i sukcesem.

Bez względu na kontekst, czerwień ma pobudzający efekt. Pokazały to zarówno badania Elliota i Maiera, jak i luźne spostrzeżenia przy wykorzystaniu jej w odniesieniu do jedzenia i miłości. Kolor czerwony sprawia, że przestajemy racjonalnie myśleć.

Podsumowanie

W jakich momentach warto pomyśleć o wykorzystaniu lub nie koloru czerwonego:

  • Kiedy chcemy, aby ktoś inny podjął jakieś działanie. Przyciski z napisem „kup teraz” często są czerwone. Podobnie jest z odliczaniem czasu. Sporo ofert ma czerwony zegar oznajmiający nam, ile zostało do końca.
  • Tworząc ostrzeżenia o błędach oraz innych ważnych powiadomieniach. Czerwony sygnał to dla naszego mózg najczytelniejsza informacja, że coś się popsuło.
  • Tworząc coś związanego z jedzeniem, również warto pomyśleć o użyciu czerwonego. Patrząc na przepisy, nie tylko w wersjach z mięsem przewija się sporo czerwonego. Na tym polu warto unikać koloru niebieskiego – podobno tłumi apetyt.
  • Tworząc rzeczy nastawione na efektywność lepiej omijać czerwony. Jak już było przytoczone wyżej, może ona niekorzystnie wpłynąć na wynik.

Opracowując dzisiejszy wpis, starałam się wyłapać, jak czerwony kolor na mnie działa. Różne czerwone przyciski, odliczania itp. – raczej zniechęcają mnie do podjęcia działania. W sklepie ubrania w czerwonym kolorze szybko przyciągają mój wzrok, choć ich nie kupuję. Co zabawne, opakowania produktów w tym kolorze, zniechęcają mnie do zakupu. Z jedzeniem nie wiem, jak jest. Jednak przez to, że muszę czytać składy, nie bardzo zwracam uwagę na opakowania.

 

A jak czerwony działa na Was?

  • Bardzo lubię czerwony :)

  • Ja mam czerwony kolor włosów – także chyba samo przez się mówi co myślę o tym kolorze <3

  • Bardzo ciekawe, w sumie nigdy sie nie zastanawiałam nad wpływem koloru czerwonego na mózg… Tym bardziej nad tym jak na mnie działa. Godne rozważenia :)

  • Bardzo ciekawa opinia. A ja tak bardzo lubię czerwony! :)

  • Ja uwielbiam kolor czerwony, co widać nie tylko w moim logo, ale także w mojej szafie :)

  • Nie mów, że też dałaś się wciągnąć w Świeżakomanię ;)

    • Trochę dała, ale po prostu robię zakupy i stwierdziłam, że czemu mam naklejek nie brać. Specjalnie nie nabijam rachunku.

      • Ja też mam w domu bo mąż chciał, ale według mnie są po prostu brzydkie ;)

        • Masz rację. Ciężko mi było zdecydować, jak chcę, czyli który najmniej brzydki. Te małe teraz są ładniejsze, dużo już niekoniecznie.

          • Podobno pomarańcze i banany były ładne :)

  • Ja akurat czerwonego koloru nie lubię. Moje kolory to czarny, biały i zielony :)

  • Ja się denerwuję jakoś w czerwonym i duszę.
    Ale Twoje zdjęcie z truskawką powiesiłabym nawet na ścianie! <3

  • Świetny wpis! Dobrze było sobie przypomnieć, niektóre informacje dotyczące wykorzystania koloru czerwonego. Dzięki! :)

Navigate